INFO   -   GEZOND  1
 

__  Hartfalen  __  

of het verhaal van een zieke pomp  !

 

         Ons hart...een bijzonder orgaan. Als universeel symbool van liefde of zetel van de ziel ten overvloede bekend en door iedereen met respect , ontzag en soms een tikje vrees bekeken, is het hart eigenlijk een onvoorstelbaar krachtige pomp. Het zorgt ervoor dat door het rondpompen van bloed alle cellen van ons lichaam worden voorzien van zuurstof en voeding en dat afvalstoffen kunnen worden afgevoerd. Hierbij is het hart geen moment rust gegund, wel integendeel. Gemiddeld zeventig krachtige samentrekkingen per minuut (te vergelijken met het samenknijpen van een tennisbal), en dit een leven lang.

         Ons hart zit veilig beschut ongeveer in het midden van de borstholte, omgeven door de longen, en is in feite een holle spier, die bestaat uit een linker- en een rechterhelft. Elke helft is opgebouwd uit een voorkamer en een kamer die door kleppen van mekaar zijn gescheiden. Bloed vloeit uit de rechterkamer via de longslagaderklep naar de longslagader, en uit de linkerkamer naar de aorta of grote lichaamsslagader via de aortaklep.

         Zuurstofarm bloed stroomt via de rechterhelft naar de longen, wordt daar voorzien van zuurstof en komt als zuurstofrijk bloed aan in de linkerhelft, van waaruit het naar het ganse lichaam wordt gepompt.

         Twee kransslagaders zorgen ervoor dat de hartspier zelf ook wordt gevoed, een netwerk van elektrische bedrading staat in voor de verspreiding van de prikkels die het hart doen samentrekken.

Wanneer het hart er niet langer in slaagt voldoende bloed rond te pompen om aan de behoeften van ons lichaam te voldoen, spreken we van hartfalen. Het gevolg is dat weefsels en organen niet voldoende zuurstof en voeding krijgen, en dat afvalstoffen niet tijdig kunnen worden afgevoerd.

         Er bestaan meerdere oorzaken van hartfalen. Het gaat hier om uiteenlopende aandoeningen die allemaal leiden tot een verzwakking van de hartspier. We denken in de eerste plaats aan een beschadiging van het hart door een hartinfarct, waarbij een stuk van de spier afsterft door een verstopping van een kransslagader. Hoe groter het infarct, des te belangrijker de beschadiging van de hartspier zal zijn.

         Verder kunnen ook overbelasting van het hart door hoge  bloeddruk of klepziekten zorgen voor verzwakking. Andere oorzaken zijn hartspierziekten of  aantasting van het hart door overmatig alcoholgebruik. Zeldzamer ten slotte kunnen ook druggebruik, bepaalde hartritmestoornissen en infecties leiden tot hartfalen.

         De verzwakte pompwerking leidt tot een reeks klachten en symptomen. Omdat weefsels en organen onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgen, gaat hartfalen gepaard aan snelle vermoeidheid en abnormale kortademigheid. Bovendien heeft het lichaam de neiging om vocht op te stapelen, wat zorgt voor zwelling van de voeten en de onderbenen, en toenemende kortademigheid door ophoping van vocht in de longblaasjes. Lage bloeddruk, futloosheid en concentratiestoornissen zijn eveneens vaak voorkomende klachten.

        Hartfalen is een chronische aandoening, dit wil zeggen dat ze niet echt te genezen is. Door aangepaste en volgehouden behandeling slaagt men er evenwel in de toestand aanzienlijk te verbeteren en onder controle te houden.

          Uiteraard dient in eerste plaats de oorzaak van het hartfalen te worden aangepakt. Bij kransslagadervernauwing of Ėverstopping kan met behulp van bijvoorbeeld een overbruggingsoperatie of het inbrengen van een stent die het bloedvat verwijdt, de bloedstroom naar het hart worden verbeterd. Zieke kleppen kunnen worden hersteld of vervangen door een kunstklep. Hoge bloeddruk moet worden gecorrigeerd, toxische invloeden van buitenaf (alcohol, drugs) zijn uiteraard te mijden.

 

         Naast aanpak van de oorzaak, omvat de behandeling van hartfalen ook een ganse reeks maatregelen die erop gericht zijn het  hart zo goed mogelijk te ontlasten en ervoor zorgen dat de zieke spier in optimale omstandigheden kan werken.

 

         Dieet en medicatie vormen in alle gevallen de hoeksteen van de behandeling. Het dieet is vrij streng en bestaat altijd uit zoutbeperking. Bij tekenen van vochtophoping is het eveneens noodzakelijk de inname van vocht  te beperken tot zoín anderhalve liter per dag. Het spreekt voor zich dat ook overgewicht dient te worden aangepakt, overtollige kiloís vormen immers een bijkomende belasting voor het reeds verzwakte hart.

 

         Medicatie omvat in de beginfase steeds inname van diuretica (ďwaterafdrijversĒ), teneinde de overtollige vochtopstapeling te corrigeren. Geneesmiddelen die het voortschrijden van de hartverzwakking vertragen en een zeer grote invloed uitoefenen op de levensduur en de levenskwaliteit, zijn bŤtablokkers en ACE-remmers. Ze worden zo spoedig mogelijk door de arts opgestart, de dosissen worden zorgvuldig aangepast teneinde het hart op termijn maximale steun te bieden.  Het effect van de behandeling en het optreden van eventuele nevenwerkingen dienen op geregelde tijdstippen te worden onderzocht.

 

         In sommige gevallen dient de behandeling te worden aangevuld met bijvoorbeeld het inplanten van een specifieke pacemaker die de samentrekking van het hart coŲrdineert, of een defibrillator, een toestel dat levensbedreigende hartritmestoornissen kan beŽindigen door middel van een elektrische schok.

 

         Hartfalen is een ernstige en complexe aandoening. De behandeling is geenszins eenvoudig en dient daarenboven levenslang te worden volgehouden. Nauwgezette opvolging van patiŽnten met hartfalen is dan ook een strikte noodzaak om het ziekteverloop in gunstige zin te beÔnvloeden en de uitkomst te verbeteren. Goede samenwerking tussen de verschillende zorgverleners is hierbij van cruciaal belang. Een voorbeeld hiervan is de hartfalenkliniek, waar huisarts, cardioloog, gespecialiseerde hartfalenverpleegkundige, diŽtist en revalidatieteam elk vanuit hun eigen competentie samen zorgen voor een geÔntegreerde aanpak van de zorg voor hartfalenpatiŽnten.

 Mede namens   

Dr. Bavo Ector, cardioloog,     Mw. Marieke Van Den Bergh, hartfalenverpleegkundige, 

Mw. Wendy Feyaerts, hartfalenverpleegkundige,

 

Hartcentrum Imeldaziekenhuis, Bonheiden.                      Dr. Filip Charlier, cardioloog

 

 

__________________________________